Cyril Kongo sinh năm 1969 và Hom Nguyễn sinh năm 1972, đều là những nghệ sĩ có hai quê hương, Việt Nam và Pháp. Được nuôi dưỡng bằng nét đẹp của cả hai nền văn hoá, cả hai nghệ sĩ đều háo hức được tìm hiểu và trở thành một phần dòng chảy văn hoá Việt Nam trong những hành trình tiếp theo.
Nghệ sĩ Graffiti Cyril Kongo – từ Sài Gòn tới Paris và Kongo rồi trở về
Cyril Kongo sinh năm 1969, tên tiếng Việt của ông là Phan Ngọc Sương, tên tiếng Pháp là Cyril và nghệ danh trên thế giới là Cyril Kongo. Cậu bé Cyril Phan Ngọc Sương sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn, có cha là người gốc Huế và mẹ là người Pháp – một nhân viên của đại sứ quán thời đó. Trở về Việt Nam khi đã là một người đàn ông ngoài tứ tuần, Kongo dành cả ngày đi dạo lang thang quanh khu vực Nguyễn Huệ ra đoạn bến sông quận 1 và bần thần một lúc lâu. Ông bảo tiếc rằng kí ức không còn rõ ràng nữa, nhưng tôi nhớ nhà tôi ở đâu đó đoạn này, tuổi thơ tôi đã có nhiều trưa nắng chạy chơi với bạn bè mạn bờ sông này.
Năm 6 tuổi, Kongo theo mẹ trở về Pháp sinh sống ở quê ngoại Toulouse. Do xã hội khi đó còn chưa cởi mở với người nhập cư nên chỉ được một thời gian ngắn sau thì Kongo lại theo mẹ đi làm việc ở một đất nước khá xa xôi: Congo. Đất nước Congo có một tinh thần sống rất lạc quan, mặc dù còn nhiều nghèo khó nhưng con người nơi đây rất yêu cái đẹp, màu sắc, và tận hưởng cuộc sống từ những điều đơn giản nhất. Cyril từng chia sẻ rằng chính ở Congo ông cảm nhận được sự chào đón thân thiện, có bạn bè và được thoải mái tiếp xúc với nghệ thuật. Graffiti, Mr. Colorful và tinh thần “Joie de vivre – niềm vui cuộc sống” cũng là những gì Cyril Kongo lĩnh hội từ đất nước đáng yêu này và hình thành phong cách nghệ thuật riêng mà sau này đã chinh phục cả thế giới. Chính vì vậy ông chọn Kongo làm nghệ danh chính thức của mình.
Khi trở lại Pháp Cyril Kongo hoạt động sôi nổi với rất nhiều nghệ sĩ khác, ngày kiếm sống, tối vẽ tranh trên phố để lan toả Graffiti, đêm ngủ trên các thùng các tông. Nghệ thuật của ông đến từ đường phố, giàu năng lượng và sự cởi mở, lạc quan và Cyril Kongo cảm thấy sẽ thật bất công khi đánh giá nghệ thuật qua lăng kính giàu nghèo, cũ mới. Ông và các cộng sự đã nỗ lực tổ chức nhiều triển lãm và phong trào để thuyết phục công chúng và giới chuyên môn rằng Graffiti cũng là một lãnh vực đáng được trưng bày ở những nơi tương xứng với các loại hình nghệ thuật khác.
Nhiều năm nỗ lực lan toả Graffiti cùng sự lạc quan, Cyril Kongo lần lượt được các thương hiệu ông lớn trong thời trang, nghệ thuật và đồng hồ cao cấp mời hợp tác. Hermes mời ông vẽ lên khung cửa sổ của boutique, rồi đưa Graffiti lên những tấm khăn vuông trứ danh của mình. Chanel và huyền thoại Karl Lagerfeld mời Kongo cùng sáng tác loạt tranh để đưa lên bộ sưu tập Chanel Metiers d’Art 2018/19 trình diễn tại Bảo tàng Metropolitian of Art tại New York, hay Richard Mille mời Cyril Kongo đưa Graffiti lên một chiếc đồng hồ cơ tourbillon siêu phức tạp,… cùng hàng loạt dự án thú vị khác nữa đến từ Maserati, Daum, hãng bếp xa xỉ La Cornue của Pháp. Tư duy sáng tạo mới lạ, sự thuần thục trong những quy tắc hội họa cùng khát khao khám phá giới hạn của bản thân đã đem những màn kết hợp đắt giá tới với công chúng, giúp nâng tầm Graffiti thành loại hình nghệ thuật riêng biệt có sức ảnh hưởng rộng khắp trên toàn thế giới.
Sau chuyến du lịch đưa vợ và con gái lớn về thăm Việt Nam, thong dong xuống miền tây, về quê nội Huế may áo dài, thắp nhang bàn thờ tổ, ra Hà Nội và lên cả miền cao, Kongo cảm thấy thanh thản và hạnh phúc vì những mảnh ghép làm nên con người ông giờ đây đã trọn vẹn. Trong nhiều tác phẩm của Cyril luôn có hai đường tròn lồng vào nhau, là kí hiệu riêng của ông, luôn nhắc nhở về quá trình lớn lên may mắn được thụ hưởng đa văn hoá, đi nhiều nơi gặp nhiều người và trở thành con người nghệ thuật của ngày hôm nay. Giờ đây biểu tượng đó ý nghĩa hơn nữa khi mà quê cha Việt Nam, quê mẹ Pháp và quê hương nghệ thuật Congo cùng có sự kết nối trọn vẹn trong anh.
Không chỉ muốn dừng lại ở tư cách một người khách du lịch, Kongo muốn được trở thành một phần dòng chảy văn hoá ngàn năm tuổi của quê cha. Ông tin rằng những giá trị nghệ thuật phương Tây khi được đan xen, học hỏi, kết hợp cùng những giá trị truyền thống của Việt Nam sẽ tạo được những dấu ấn khác biệt. Phòng tranh cá nhân đầu tiên của Kongo mang màu sắc và tinh thần rực rỡ, đã trở thành “nét chấm phá” trên con phố Tràng Tiền, Hà Nội. Cũng đi lên từ sự tự học và nỗ lực, Kongo cho rằng phòng tranh không chỉ là cơ hội giới thiệu tới khán giả Việt Nam những tác phẩm của ông mà còn mong muốn kể câu chuyện của mình để truyền cảm hứng tới những nghệ sĩ trẻ của Việt Nam, hãy mạnh dạn vươn tầm thế giới.
Từ nghệ nhân đánh giày tới hoạ sĩ và trở thành “Người lưu giữ kí ức” Hom Nguyễn
Chỉ cách nhau mấy tuổi, Hom Nguyễn cũng có một kí ức tương tự Cyril Kongo. Tuy sinh ra trên đất Pháp năm 1972, Hom Nguyễn có một tuổi thơ giao thoa hai nền văn hoá khi ông sống cùng mẹ – một phụ nữ Hà Nội khép kín, không nói được tiếng Pháp trong một căn hộ khiêm tốn tại Paris. Khi mới bốn tuổi, mẹ lại bị tai nạn phải ngồi xe lăn, Hom Nguyễn đã cùng mẹ nương tựa vào nhau để đi qua những ngày vất vả nơi xa xứ. Trong kí ức của ông đẹp đẽ nhất vẫn là những buổi sáng khi mà mẹ đã đỡ bệnh, thức dậy thấy mùi thơm nồi phở trong bếp ngào ngạt. Mẹ vừa nấu vừa giảng giải cho ông về triết lý nấu ăn của quê mẹ, nơi mà sự âm dương, cân bằng, kết nối của các cung bậc gia vị rất được đề cao.
Mặc dù thích vẽ từ khoảng 8 tuổi, nhưng lớn lên Hom Nguyễn đã chọn một nghề thực tế hơn để kiếm sống, đó là nhuộm da giày. Nhờ có khiếu nghệ thuật nên những đôi giày của ông cũng sớm được khách hàng yêu chuộng, Hom bắt đầu nhận được các cuộc gọi mời hợp tác từ những thương hiệu lớn với tư cách nghệ nhân patina độc lập. Dù chưa qua trường lớp đào tạo bài bản và phải giành phần lớn thời gian chèo lái cuộc sống, bản năng hội hoạ trong Hom Nguyễn chưa từ bỏ ông. Quá đau buồn khi mẹ mất, Hom Nguyễn quyết định thu mình trong xưởng và bắt đầu làm việc mình yêu thích nhất: vẽ. Cứ tập trung vẽ một cách bản năng nhất, Hom Nguyễn bắt đầu dựng chân dung khổ lớn những yếu nhân mà mẹ ông từng ngưỡng mộ, rồi sau đó, theo dòng cảm xúc, bất kì gương mặt nào chợt xuất hiện trong tiềm thức đều được hoạ sĩ nắm bắt cảm xúc, từ hạnh phúc đến tuyệt vọng, từ dáng vẻ tới ánh mắt và đổ lên những tấm toan. Phong cách vẽ của Hom Nguyễn tự do và bản năng, gồm hàng trăm đường nét đan xen, không đầu không cuối, khi thì mềm mại, khi phóng khoáng, ghi lại chân dung một linh hồn.
Muốn hiểu về chính mình và quê hương, sau này Hom Nguyễn đã dành một vài tháng lang thang ở Việt Nam. Ông đặc biệt cảm thấy thân thương ở Hà Nội, có lẽ do những kí ức về quê hương đã được truyền đạt qua lời kể của mẹ. Hom Nguyễn rong ruổi lên Tây Bắc, khám phá cả những tập tục nghi lễ linh thiêng của người đồng bào dân tộc Lô Lô đen, một trong những trải nghiệm kì diệu đem cho ông những đột phá trong nghệ thuật sau này.
Khởi đầu là một cậu bé đánh giày vô danh trên đường phố Paris, và rồi sau này trở thành nghệ sĩ được thế giới ngưỡng mộ, với những triển lãm thu hút những dòng người đợi chờ đón xem từ Pháp, Hongkong, Indonesia, Singapore, được đích thân cựu tổng thống Pháp 2016 Francois Hollande ngợi khen, các tạp chí và tổ chức hàng đầu như Vouge, UN mời hợp tác, tác phẩm trưng bày tại các thánh đường nghệ thuật của Pháp như Grand Palais và Palais de Tokyo. Hành trình ấy không hề dễ dàng với một người con gốc Việt trên mảnh đất xa lạ, tuy nhiên có câu nói rằng “Những gì xuất phát từ trái tim sẽ chạm đến trái tim”, vì vậy mà tranh của Hom Nguyen như một sự đối diện với cảm xúc, một thứ tình cảm xoa dịu, đã chạm tới cảm xúc của nhiều khán giả quốc tế.
Cyril Kongo rủ Hom Nguyễn cùng hồi hương
Cùng hoạt động nghệ thuật tại Paris, gần lứa tuổi và có tuổi thơ tương đồng, hai nghệ sĩ đã sớm kết nối và từng cùng nhau đi triển lãm ở nhiều nơi. Sau khi trở về với gallery tại Hà Nội, Cyril Kongo rất cảm động khi nhận được sự quan tâm và chào đón nồng ấm của khán giả quê nhà. Ông đã ngỏ lời rủ Hom Nguyễn cùng mang những sáng tác về giao lưu và cùng lan toả câu chuyện của mình tới khán giản yêu nghệ thuật trong thời gian tới ở Sài Gòn. Niềm đam mê với hội họa và dòng máu Việt đã gắn kết hai người bạn, hai người anh em và giờ đây họ là những người đồng hành cùng nhau trên hành trình hồi hương của cảm xúc và nghệ thuật – Hom Nguyen và Cyril Kongo Phan.
Đang ở vị thế tốt trên thị trường quốc tế, bận rộn với nhiều dự án hàng đầu, khi đã có đủ danh tiếng và tiền bạc, hai nghệ sĩ nổi tiếng thế giới Hom Nguyễn và Cyril Kongo Phan không quên nguồn cội. Họ muốn hồi hương trong một dự án đặc biệt, không đơn thuần là mang những tác phẩm tầm cỡ quốc tế về trưng bày tại quê hương, mà hơn thế nữa, mỗi người đều có những gửi gắm của riêng mình. “Trong nghệ thuật không có gì là giới hạn, cho dù bạn là ai, bạn bao nhiêu tuổi, xuất phát điểm từ đâu, …không bao giờ là quá muộn cho một khởi đầu” – Hom Nguyễn chia sẻ. Trên tất cả, hai tên tuổi nghệ sĩ mong muốn trở thành một phần của dòng chảy văn hóa Việt và khuyến khích những nghệ sĩ tại quê nhà mạnh dạn đưa nghệ thuật Việt Nam tỏa sáng trên bản đồ quốc tế.
Sắp tới, những tác phẩm của nghệ sĩ Cyril Kongo sẽ được trưng bày trong không gian S&S Art Gallery, một dự án mới thuộc S&S Art. S&S Art là làn sóng nghệ thuật mới mẻ quy tụ những nghệ sĩ tầm cỡ quốc tế, đồng thời là cầu nối đưa tinh hoa nghệ thuật đương đại thế giới tiếp cận gần hơn với công chúng Việt Nam.
𝐂𝐲𝐫𝐢𝐥 𝐊𝐨𝐧𝐠𝐨 𝐇𝐚𝐧𝐨𝐢 𝐆𝐚𝐥𝐥𝐞𝐫𝐲
Địa chỉ: Số 9 Tràng Tiền, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: (+84) 24 32045650
Giờ mở cửa : 10:00 am – 7:00 pm từ Thứ Hai – Chủ Nhật
𝐒&𝐒 𝐀𝐫𝐭 𝐆𝐚𝐥𝐥𝐞𝐫𝐲 ~ coming soon
Địa chỉ: Union Square Shopping Centre – 171 Đồng Khởi, quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: (+84) 24 32045650