Daniel Roth sáng lập công ty của mình vào năm 1988, trực tiếp đảm nhiệm vai trò thiết kế và dẫn dắt sản xuất cho phần lớn những mẫu đồng hồ đầu tiên mang tên ông. Tuy nhiên, kể từ khoảng năm 1995, mức độ tham gia của nhà chế tác dần suy giảm khi quyền sở hữu chi phối của thương hiệu được chuyển giao. Từ thời điểm này, định hướng thẩm mỹ và cơ học của các sáng tạo dưới tên Daniel Roth bắt đầu thay đổi rõ rệt. Chính vì vậy, giới sưu tầm đặc biệt dành sự quan tâm sâu sắc cho giai đoạn 1988 đến 1995, thời kỳ được xem là sự thể hiện thuần khiết và rõ nét nhất tầm nhìn cá nhân của ông.
Bài viết này sẽ tập trung vào các mẫu ra mắt trong bảy năm đầu tiên ấy, giai đoạn có thể xem là sự kết tinh trọn vẹn nhất triết lý chế tác của Daniel Roth. Theo ước tính của một số nhà sưu tầm Daniel Roth lâu năm, trong giai đoạn 1988 đến 1995, thương hiệu đã sản xuất khoảng từ 2.500 đến 3.000 chiếc trên mọi chất liệu và cơ chế. Xét việc sản xuất chỉ thực sự đi vào quy mô đáng kể từ năm 1989, điều này đồng nghĩa với sản lượng trung bình không vượt quá 500 chiếc mỗi năm trong thời kỳ đầu.
Tourbillon C187
Trong thế giới chế tác đồng hồ độc lập, tourbillon thường được xem như một “nghi thức trưởng thành”, nơi các nhà chế tác trẻ khẳng định tên tuổi bằng việc chinh phục một trong những cơ chế phức tạp và giàu tính biểu tượng nhất. Daniel Roth là một trong những người tiên phong tiếp cận tourbillon trong làn sóng độc lập hình thành vào cuối thế kỷ XX. Sức hấp dẫn thị giác của tourbillon, chiều sâu lịch sử cùng trình độ thủ công đòi hỏi để lắp ráp theo phương pháp truyền thống đã khiến cơ chế này trở thành tuyên ngôn đỉnh cao của nghệ thuật cơ khí.
Kim giây ba nhánh độc đáo của Daniel Roth, được đặt trực tiếp phía trên lồng tourbillon
Đối với Roth, ý nghĩa của tourbillon còn sâu sắc hơn, bởi đây chính là phát minh của Abraham-Louis Breguet. Năm 1988, ông hoàn thiện thiết kế mẫu tourbillon hai mặt ref. C187 và chính thức giới thiệu vào năm sau đó.
Khác với François-Paul Journe hay Breguet, Roth không lựa chọn mô hình Souscription để gây dựng thương hiệu non trẻ. Thay vào đó, ông tìm kiếm một nhà bảo trợ chiến lược và đã gặp được William Asprey, chủ sở hữu khi ấy của nhà bán lẻ cao cấp Asprey tại London. Doanh nhân người Anh này nổi tiếng là người sớm ủng hộ các nhà chế tác độc lập. Chẳng hạn, vào năm 1987, ông từng đặt hàng ba chiếc đồng hồ để bàn Sympathique từ François-Paul Journe khi nhà chế tác này mới vận hành xưởng riêng được hai năm - một minh chứng cho tầm nhìn và sự nhạy bén của Asprey trong việc đồng hành cùng những tài năng độc lập đang trên đà định hình lịch sử mới cho ngành đồng hồ.
Vào đầu thập niên 1990, William Asprey đã đặt hàng Daniel Roth 24 chiếc tourbillon đeo tay. Minh chứng cho tầm quan trọng của đơn đặt hàng này, các mẫu đồng hồ đều mang chữ ký Asprey trên mặt số và tên Daniel Roth khắc ở mặt đáy. Một số chiếc đã xuất hiện công khai, tất cả đều được chế tác bằng vàng vàng và mang số thứ tự thấp trên mặt số như “5”, “10” hay “18”. Hiện chưa thể khẳng định liệu đây có phải những chiếc tourbillon đầu tiên mà Daniel Roth từng sản xuất hay không, song chắc chắn chúng thuộc nhóm sớm nhất.
Các phiên bản tourbillon của Daniel Roth thời kỳ đầu đều chia sẻ một ngôn ngữ thiết kế nhất quán: mặt kính sapphire ở cả hai phía, trong đó mặt đáy hiển thị lịch ngày và mức năng lượng dự trữ. Ở mặt trước, ref. C187 nổi bật với cầu nối kéo dài cùng thang đo giây hình quạt độc đáo, được thể hiện thông qua ba kim có độ dài khác nhau gắn trực tiếp trên lồng tourbillon. Bố cục này không chỉ tạo nên điểm nhấn thị giác mạnh mẽ mà còn khẳng định tư duy thiết kế giàu tính sáng tạo của Roth.
Roth nhanh chóng mở rộng các biến thể thiết kế trong những năm đầu hoạt động. Ông giới thiệu nhiều kết hợp mặt số và vỏ khác nhau, trong đó không ít phiên bản chưa từng được công bố rộng rãi. Trên mặt số, Roth sử dụng họa tiết Clous de Paris hoặc vân sọc pinstripe, với Clous de Paris xuất hiện hiếm hơn và thường gắn liền với các mẫu đầu tiên, trong khi pinstripe phổ biến hơn ở giai đoạn sau. Lớp guilloché này thường mang tông trắng ngà, xám nhạt hoặc vàng vàng, trong đó sắc vàng được xem là hiếm nhất. Bên cạnh đó, ông còn sản xuất các phiên bản openworked và chạm khắc thủ công
Roth cũng phát triển các phiên bản skeletonised cho tourbillon của mình, giới thiệu biến thể hai mặt vào năm 1992 và phiên bản một mặt vào năm 1995, tiếp tục mở rộng chiều sâu sáng tạo trong bộ sưu tập mang tính biểu tượng này.
Về chất liệu vỏ, Tourbillon C187 chủ yếu được chế tác bằng vàng vàng, vàng hồng và vàng trắng, bên cạnh một số phiên bản platinum xuất hiện với số lượng giới hạn. Đáng chú ý, 20 chiếc đã được sản xuất bằng thép không gỉ theo yêu cầu của Roberto Carlotti, nhà phân phối Daniel Roth tại thị trường Ý. Ở thời điểm đó, giới sưu tầm Ý có xu hướng đặc biệt yêu thích đồng hồ thép nhờ tính linh hoạt và khả năng đeo hàng ngày, thị hiếu phần nào hình thành từ văn hóa sưu tầm đồng hồ vintage. Sự kết hợp khác thường giữa cơ chế tourbillon và vỏ thép không gỉ, cùng sản lượng giới hạn chỉ 20 chiếc, đã khiến những phiên bản này trở thành mục tiêu săn đón hàng đầu trong cộng đồng sưu tầm Daniel Roth giai đoạn đầu.
Cũng cần nhấn mạnh rằng tourbillon Daniel Roth là mẫu duy nhất vào thời điểm đó được kiểm định và cấp chứng nhận chính thức bởi Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (COSC). Tổ chức này chịu trách nhiệm chứng nhận độ chính xác và ổn định của đồng hồ Thụy Sĩ, và các mẫu tourbillon đầu tiên của Roth thường đi kèm giấy chứng nhận COSC, khẳng định tiêu chuẩn cơ học ở cấp độ cao nhất.
Chronograph C147
Năm 1990, một năm sau khi phân phối các mẫu tourbillon thông qua Asprey, Roth tiếp tục giới thiệu hai thiết kế mới, đặt nền móng cho một bộ sưu tập mang tính hệ thống hơn: chronograph lên cót thủ công và mẫu tự động hiển thị thời gian thuần túy. Đối với chronograph ref. C147, ông tiếp tục sử dụng ébauche Lemania 2320, đưa mẫu này vào cùng “gia đình kỹ thuật” với những chiếc chronograph danh tiếng cùng thời như Patek Philippe ref. 3970 hay các mẫu của Roger Dubuis.
Chronograph hai mặt số phụ, lên cót thủ công nhanh chóng trở thành một trong những mẫu được ưa chuộng nhất của thương hiệu và được triển khai với nhiều cấu hình đa dạng. Tương tự tourbillon, mặt số xuất hiện với họa tiết Clous de Paris hoặc vân pinstripe, trong đó Clous de Paris thường gắn với các phiên bản đầu tiên và hiếm gặp hơn. Vân pinstripe trở thành hoàn thiện phổ biến nhất, dần định hình bản sắc thẩm mỹ đặc trưng của chronograph Daniel Roth giai đoạn đầu.
Các họa tiết guilloché thủ công được thể hiện trên nhiều tông màu khác nhau, từ đen sâu, bạc đến trắng, thường kết hợp cùng vòng chương và mặt số phụ tương phản màu sắc. Những gam màu giàu cá tính như salmon hay xanh điện cũng được giới thiệu. Bên cạnh đó, Roth còn phát triển các phiên bản skeleton, phô diễn trình độ hoàn thiện bộ máy ở mức độ cao.
Chronograph C147 được chế tác bằng vàng vàng, vàng trắng, vàng hồng và platinum, tuy nhiên không có phiên bản thép. Đáng chú ý, các mẫu platinum dường như chỉ đi kèm mặt số màu đen. Về mặt đáy, có thể bắt gặp cả hai dạng thiết kế: đáy kín và đáy lộ máy sapphire. Dù ở thiết kế nào, chất lượng hoàn thiện bộ máy vẫn đồng nhất.
Bên cạnh đó, Daniel Roth còn phát triển một số biến thể hiếm hơn của chronograph, tiêu biểu là phiên bản monopusher và split-seconds (rattrapante).
Đối với monopusher, Roth sử dụng một ébauche Lemania khác: calibre 15CHT hay còn gọi là 2220 vốn được thiết kế từ thập niên 1930. Do số lượng bộ máy nền còn lại rất hạn chế, tổng sản lượng của phiên bản này chỉ dừng ở 52 chiếc, bao gồm 36 mẫu vàng vàng và 16 mẫu platinum. Về sau, khi vai trò trực tiếp của Roth tại thương hiệu dần thu hẹp, thêm 10 bộ máy cùng loại được tìm thấy và tiếp tục lắp ráp vào các mẫu chronograph mang tên ông. Những chiếc thuộc “đợt thứ hai” này có thể nhận diện nhờ chi tiết cổ thiên nga (swan-neck regulator) trên bộ điều chỉnh, yếu tố không xuất hiện ở các phiên bản sản xuất đầu tiên.
Phiên bản split-seconds lại bao phủ bởi nhiều lớp thông tin chưa hoàn toàn thống nhất. Được cho là ra đời vào đầu thập niên 1990, mẫu này sử dụng nền tảng Venus 179, một lô bộ máy new-old-stock được phát hiện trong kho lưu trữ vào đầu thập kỷ. Số lượng bộ máy này được phân chia cho nhiều thương hiệu, bao gồm Ulysse Nardin, Girard-Perregaux và Paul Picot, mỗi hãng tích hợp vào một số lượng nhỏ đồng hồ đeo tay. Daniel Roth cũng nằm trong số đó. Người ta tin rằng lô ban đầu chỉ gồm 10 bộ máy, song tổng cộng đã có khoảng 60 chiếc split-seconds chronograph được hoàn thiện dựa trên nền tảng Venus 179, tất cả đều được tinh chỉnh và hoàn thiện lại theo tiêu chuẩn khắt khe của Roth.
Một mẫu chronograph split seconds của Daniel Roth cùng bộ máy Venus 179 vận hành bên trong
Các phiên bản Time-only
Như đã đề cập, cùng năm giới thiệu chiếc chronograph lên cót thủ công, Daniel Roth đồng thời ra mắt mẫu time only đầu tiên của mình, ref. C107. Thiết kế được tiết chế đến mức tối đa, chỉ bao gồm kim giờ và kim phút, phản ánh rõ khuynh hướng thuần túy trong tư duy thẩm mỹ của ông. Đây cũng là lần đầu Roth thử nghiệm phát triển một bộ máy tự động, đánh dấu sự chuyển dịch khỏi các ébauche Lemania từng sử dụng trước đó.
Bên trong C107 là calibre Frederic Piguet 71, một trong những bộ máy tự động mỏng nhất từng được sản xuất, đồng thời cũng là nền tảng mà Roth từng ứng dụng trong thời gian làm việc tại Breguet. Rotor lệch tâm của bộ máy vốn được thiết kế bởi Frederic Piguet nhằm tạo không gian cho việc bổ sung các module chức năng phía trên. Mẫu C107 được cung cấp với cả hai lựa chọn đáy kín và đáy lộ máy.
Năm 1991, Roth tiếp tục phát triển phiên bản lên cót thủ công của mẫu này, ref. C167, giảm độ dày từ 2,4 mm xuống chỉ còn 1,73 mm. Một lần nữa, ông sử dụng bộ máy Frederic Piguet, lần này được che giấu sau nắp đáy kín. Đáng chú ý, ngay từ giai đoạn 1990 đến 1991, Roth đã sản xuất một số phiên bản đính kim cương, cho thấy sự linh hoạt trong định vị thẩm mỹ.
Retrograde C127
Một trong những thiết kế thể hiện rõ nhất tinh thần sáng tạo và phần nào đó là sự ngẫu hứng của Roth chính là mẫu retrograde time only ref. C127. Được giới thiệu tại Baselworld tháng 4 năm 1991 và chính thức phát hành năm 1993, mẫu này hiển thị thời gian theo cách thức khác thường, được cho là lấy cảm hứng từ một chiếc đồng hồ bỏ túi của George Daniels.
Giờ được thể hiện trên một cung hình quạt; khi kim giờ chạm mốc 6 giờ, nó lập tức nhảy ngược về vị trí khởi điểm ở phía đối diện mặt số. Nhờ vậy, kim giờ không bao giờ cắt ngang mặt số phụ giây, tạo nên bố cục thị giác độc đáo. Ở mẫu này, Roth quay trở lại sử dụng nền tảng Lemania, cụ thể là calibre 27LN.
Tương tự nhiều sáng tạo khác của ông, ref. C127 xuất hiện với đa dạng thiết kế. Mặt số có thể sử dụng chữ số La Mã hoặc Ả Rập; các phiên bản hai tông màu và openworked cũng đã từng được ghi nhận. Nhiều ý kiến cho rằng chữ số La Mã đặc trưng cho những mẫu đời đầu, trong khi chữ số Ả Rập xuất hiện muộn hơn. Họa tiết Clous de Paris cũng được tìm thấy trên một số chiếc đầu tiên, còn vân pinstripe được cho là bổ sung ở giai đoạn sau.
Đặc biệt đáng chú ý là một số rất hiếm phiên bản vỏ hai tông màu, kết hợp vàng hồng và vàng trắng. Vành bezel, núm và nắp đáy được chế tác từ kim loại trắng, trong khi thân vỏ và càng nối dây nổi bật với sắc vàng hồng, một minh chứng cho tinh thần thử nghiệm táo bạo của Roth. Cho đến nay, chỉ một số lượng rất nhỏ những mẫu hai tông màu này được công khai, cho thấy sản lượng vô cùng hạn chế.
Các phiên bản tích hợp lịch vạn niên
Sau khi giới thiệu Retrograde, Daniel Roth tiếp tục chinh phục một trong những cơ chế kinh điển nhất của nghệ thuật chế tác đồng hồ: lịch vạn niên. Một lần nữa, ông duy trì sự nhất quán thẩm mỹ với các thiết kế đương thời trong bộ sưu tập của mình, giữ lại vòng chương bằng kim loại cùng mặt số phụ tại vị trí 6 giờ.
Mặt số phụ này đảm nhiệm vai trò hiển thị ngày ở vòng ngoài và năm ở phần trung tâm. Trong khi đó, tháng và thứ trong tuần được thể hiện theo hai cấu hình khác nhau: hoặc qua các ô cửa sổ đặt phía trên mặt số phụ, hoặc thông qua hai mặt số phụ nhỏ hơn, chồng lấn nhẹ lên vòng hiển thị giờ và phút. Đây là một giải pháp bố cục tương đối cô đọng, nhưng vẫn truyền tải đầy đủ lượng thông tin phức tạp mà một lịch vạn niên đòi hỏi.
Ở mẫu này, số thứ tự của đồng hồ cũng được chuyển ra mép nắp đáy, thay vì đặt trên mặt số như ở một số thiết kế trước đó.
Từ năm 1995 trở đi, khi vai trò của Daniel Roth trong định hướng chiến lược tổng thể và quá trình hình thành ý tưởng sản phẩm dần thu hẹp, trọng tâm phát triển của thương hiệu cũng thay đổi một cách rõ rệt. Sự chuyển hướng này thể hiện trực tiếp qua các mẫu được giới thiệu trong giai đoạn sau, từ những chronograph tự động cho đến hàng loạt phiên bản tái diễn giải các thiết kế đầu tiên của ông, phần lớn hướng tới việc hiện đại hóa ngôn ngữ thẩm mỹ nguyên bản, thay vì duy trì sự thuần túy và cân bằng đặc trưng của thời kỳ khai sinh.
-----
Liên hệ nhà phân phối chính hãng thương hiệu Daniel Roth tại Việt Nam:
Tại Hà Nội:
S&S WATCHES & JEWELRY
Sofitel Legend Metropole Hanoi, 15 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội
Hotline: (+84) 944 46 5555
Giờ mở cửa: 10:00 – 19:00 từ Thứ Hai đến Chủ Nhật
Tại TP.HCM:
S&S WATCHES & JEWELRY
Union Square Shopping Center, 171 Đồng Khởi, Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: (+84) 888 549 839
Giờ mở cửa: 10:00 – 21:00 từ Thứ Hai đến Chủ Nhật